Getuigen-van-Jezus

Getuigen van Jezus: John Wycliffe DEEL 2

Veel mannen en vrouwen werden op een buitengewone manier door God gebruikt. Niet al deze mannen en vrouwen zijn heel bekend. Maar ook door hen heeft God een groot werk gedaan. In deze serie gaan we dieper in op hun leven en bediening. Deze keer bekijken we het leven van John Wycliffe, de man die de Bijbel bij het volk bracht.

Wycliffe zag bij het onderzoeken van de Schrift, dat het noodzakelijk was dat het Woord van God iedere gelovige bereikte. Hij ontdekte dat het onmogelijk was om de mensen te overtuigen van hun gebondenheid door onwetendheid en bijgeloof, tenzij zij de Bijbel leerden kennen.

Maar in die tijd bestond de Bijbel alleen in het Latijn. Slechts een klein gedeelte van het volk kon dat lezen. Dus de enige oplossing voor dit probleem, was om de Bijbel te vertalen in de moedertaal van het Engelse volk.

Voor ons is het vanzelfsprekend om een Bijbel te hebben in een taal die wij kunnen begrijpen. Maar de stap die Wycliffe zette, was heel erg moedig. Want toen William Tyndale een halve eeuw later de Bijbel ging vertalen, werd hij verbrand op de brandstapel.

De paus zag in dat de vertaling van de Bijbel niets goeds voor de rooms-katholieke geestelijkheid zou betekenen en was sterk gekant tegen zijn plan. Nadat de vertaling gereed was, gaf Kingston, een pauselijke schrijver uit die tijd, de gevoelens van de kerkelijke autoriteiten als volgt weer:

‘Christus gaf het evangelie aan de geestelijkheid en de geleerden van de kerk, opdat zij dit zouden toedienen aan de leken en de zwakkere mensen, al naargelang van de tijden en de behoeften van de mensen. Maar deze Meester Wycliffe vertaalde het uit het Latijn in het Engels en legt het daarmee open voor de leken en voor vrouwen die kunnen lezen. Tot nu toe werd het gelezen door de geleerdste onder de geestelijken, door hen die het beste verstand hadden. En op deze wijze is nu de parel van het evangelie weggeworpen en door de zwijnen vertreden, en dat wat eerst iets kostbaars was zowel voor de geestelijkheid als voor de leken, is als het ware een mikpunt geworden van spotternij.’

Wycliffe liet zich niet uit het veld slaan door alle tegenstand en begon de Bijbel te vertalen. Het meeste vertaalwerk moest in het geheim gebeuren, omdat het werd gezien als een misdaad. Daarom zijn de namen van degenen die ook aan de vertaling hebben gewerkt, onbekend gebleven.

Wycliffe en de kleine groep enthousiaste geleerden werkten in Lutterworth aan de vertaling. Hier was Wycliffe in 1374 tot pastoor aangesteld. Zij vertaalden eerst het Nieuwe Testament. Men denkt dat de hele Bijbel vertaald was in 1382.

Nadat de hele Bijbel was vertaald, wilde Wycliffe er meerdere exemplaren van maken, zodat het volk de Bijbel kon lezen en hebben. Wycliffe was hierin wel beperkt, want de boekdrukkunst was nog niet uitgevonden. Hierdoor duurde het langer voordat er meerdere exemplaren waren.

Maar alsnog ging dat behoorlijk snel. Er zijn bijna 150 geschreven Wycliffe-Bijbels gevonden of gedeelten daarvan. Waarschijnlijk waren er nog meer exemplaren, maar die zijn door de grote vervolging vernietigd.

De Engelse vertaling van de Bijbel was Wycliffe’s levensdoel. Later hebben ook anderen de Bijbel vertaald uit het Grieks en konden daardoor een betere vertaling maken. Maar aan Wycliffe komt de eer toe de weg te hebben gebaand. Het christendom was vele eeuwen eerder tot Engeland doorgedrongen. Maar pas in 1382 was de hele Bijbel beschikbaar voor de mensen die konden lezen.

De impact van de Wycliffe-Bijbel was geweldig. Door het lezen van de Schrift, ontvingen andere mannen Gods licht en werden zij ertoe bewogen om de vlam van de hervorming door te geven. Wycliffe geloofde dat alleen de Heilige Geest de mensen kon leren de Bijbel op de juiste manier te begrijpen, zoals Christus het Woord van God aan Zijn discipelen had uitgelegd. Zonder de vertaalde Bijbel zou er geen hervorming geweest zijn.

In de laatste jaren van Wycliffe’s leven was er weer veel onrust in Engeland. In 1381 was er een grote boerenopstand. Zo’n 100.000 opstandelingen gingen naar Londen. Veel huizen werden verbrand, velden werden verwoest en grote gebouwen leeggeroofd en vernietigd. De opstand werd snel onderdrukt en de leiders werden gevangengenomen en ter dood veroordeeld.

Wycliffe’s tegenstanders probeerden Wycliffe de verantwoordelijkheid voor deze opstand in de schoenen te schuiven, terwijl hij er niets mee te maken had. Maar alsnog kreeg de aartsbisschop van Canterbury Wycliffe weg uit Oxford. Dit stopte het werk van Wycliffe niet. Hij bleef vanuit zijn pastorie met grote overtuiging doorwerken. Wycliffe had door zijn werken grote invloed op Johannes Hus.

Wycliffe leefde in voortdurend gevaar en was zich hiervan bewust. Hij was bereid zijn leven als martelaar te eindigen, als dat nodig zou zijn. Maar gelukkig kwam het niet zover, want op 31 december 1384 nam de Heer hem plotseling thuis.

Maar dat was niet het laatste wat we van Wycliffe hoorden. Dertig jaar later werden zijn vertalingen door het Concilie van Konstanz vervloekt. Zijn botten werden opgegraven, verbrand tot as en in de rivier gegooid. Maar de tijd oordeelde anders, want John Wycliffe werd een groot voorbeeld. Overal in de wereld zijn vertalers bezig het evangelie in de eigen landstaal of stamtaal te vertalen, om zo zijn werk voort te zetten en Gods Koninkrijk uit te breiden.

Tags:
Vorig artikel

Uit het leven van Noach

Volgend artikel

Wallpaper: Micha 7:8